Vinger aan
de pols

In een complexe en snel veranderende maatschappij is het van cruciaal belang om als departement de vinger aan de pols te houden.
In dit hoofdstuk lichten we een aantal van de initiatieven toe die we in 2018 hiertoe namen.

Publicatie ‘Reflecties’ - Een boek als engagement

In 2018 ging het departement door een proces van (de)constructie, fusie en herstructurering. Tijdens dit proces namen we ook de tijd om te reflecteren over waar we in ons domein de komende jaren naartoe willen.

Het resultaat van dat denkwerk werd eind 2018 gebundeld in het boek ‘Reflecties’. In zeven thema's peilden we naar belangrijke tendensen die ons domein de komende jaren ingrijpend kunnen beïnvloeden.


2018 was een belangrijk jaar voor Vlaanderen. Nieuwe lokale besturen werden gekozen en nieuwe beleidsprioriteiten gesteld. In mei 2019 volgen Vlaamse verkiezingen, en als departement willen we een hoofdrol krijgen in het nieuwe regeerakkoord. In deze cruciale momenten waarin nieuw beleid gemaakt wordt is het essentieel om het debat rond cultuur, jeugd en media – en hun rol in ons sociaal weefsel – te versterken.


Met deze publicatie wilden we een aanzet geven tot dialoog tussen beleid en sector. Een dialoog tussen alle betrokken actoren met één gemeenschappelijk doel: onze positie in Vlaanderen verzekeren, en liefst verstevigen, voor de toekomst. Als voortrekker blijven we zo verder bouwen aan een creatief en inspirerend Vlaanderen, waar iedereen cultuur kan beleven, maken en delen.

‘Reflecties’ werd aan de sector(en) voorgesteld op woensdag 24 oktober. De publicatie kun je online lezen. De aftermovie van het sectormoment geeft meer duiding bij het initiatief en verzamelt enkele enthousiaste reacties vanuit de sector.

Lokale vrijetijdsmonitor

Eind 2018 lanceerde het Departement Cultuur, Jeugd & Media samen met Sport Vlaanderen en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) de lokale vrijetijdsmonitor. Deze monitort voor het eerst het lokale vrijetijdsgebeuren in Vlaanderen op grote schaal. De lokale vrijetijdsmonitor brengt tal van gegevensbronnen samen. Daarnaast ging de registratietool bij de gemeentebesturen na waarover nog antwoorden over de lokale vrije tijd nodig zijn. Dit maakt het eenvoudiger om analyses te maken die voor je gemeente waardevol kunnen zijn en die een beeld geven van het lokale vrijetijdsbeleid.

Wat is de lokale vrijetijdsmonitor?

De lokale vrijetijdsmonitor verzamelt om de drie jaar zo volledig mogelijk gegevens over het vrijetijdsaanbod en het vrijetijdsbeleid van de Vlaamse gemeenten. Deze gemeenten, en iedereen die met de data onderzoek wil verrichten, kunnen de gegevens onder de loep nemen en vergelijken met interessante vergelijkingsgroepen zoals de buurgemeenten, de Belfius-cluster of de provincie.

Waarom dit project?

De Vlaamse subsidies voor het lokaal cultuur-, jeugd- en sportbeleid werden in 2016 overgeheveld naar het Gemeentefonds, maar de Vlaamse overheid en de lokale besturen willen wel blijven monitoren wat er lokaal leeft en speelt op vrijetijdsgebied. Dit alles om de gemeenten te ondersteunen in het uitbouwen van een vrijetijdsbeleid op hun maat.

Hoe werkt de lokale vrijetijdsmonitor?

Gemeenten konden van maart tot en met juli 2018 gegevens registreren met betrekking tot hun werking op vlak van cultuur, jeugd, en sport. 232 van de (toen nog 308) gemeenten vulden de vrijetijdsmonitor in. Naast deze input stroomden data uit onderzoek en uit registratiesystemen van partners en sectororganisaties. Op die manier biedt de lokale vrijetijdsmonitor een hapklaar overzicht waaruit eenvoudig en zoveel mogelijk informatie geput wordt over de lokale vrije tijd in Vlaanderen.

Alle resultaten van de vrijetijdsmonitor vind je op www.vrijetijdsmonitorvlaanderen.be.

10 jaar Circusdecreet

Het hedendaagse Vlaamse circus is in volle ontwikkeling en komt prominent op de kaart te staan. Vlaanderen wordt anno 2018 internationaal ontdekt en gesmaakt als een interessante actuele circusregio, zowel qua beleid als artistieke praktijk. Ons professionele artistieke circusveld wordt ruim opgepikt en geprogrammeerd. Het nieuwe Circusdecreet - dat op 20 juli 2018 groen licht kreeg van de Vlaamse Regering - wil de nieuwe dynamiek van dat Vlaamse circus een extra boost geven. Met de nieuwe regelgeving krijgen we een betere afstemming op de realiteit van het Vlaamse circusveld en haar noden.


In 2018 konden 37 circusprojecten starten met middelen voorzien voor de uitvoering van het Circusdecreet, goed voor een totaal van 1.745.436 euro. Het Circuscentrum ontving voor 2018 een subsidie van 703.879 euro om zijn werking verder zetten.

Het Departement CJM streeft ernaar erkend en herkend te worden als kennisknooppunt. Het zet in op toegankelijke manieren om kennis over haar sectoren en beleid over te brengen en te delen. Het 10-jarig jubileum van het Circusdecreet was bij uitstek de gelegenheid om een infografiek uit te brengen als terugblik op het gesubsidieerde Vlaamse circus 2009-2017.

Burgerkabinet Media

Op 21 april 2018 werden 128 burgers uitgenodigd in het Vlaams Parlement voor het Burgerkabinet Media. Op basis van een 160-tal ideeën die via voortrajecten – online discussies en paneldebatten - en Mini-Burgerkabinetten - verzameld werden, werden zo’n 40 beleidsaanbevelingen opgesteld voor de minister.

De belangrijkste aanbevelingen:

  • Zet in op burgerexperts om, naast professoren en andere experts, het nieuws mee te kaderen en te objectiveren. 


  • Maak media toegankelijker voor mensen met een beperking en laat hen zelf meewerken aan de productie ervan. 


  • Geef meer aandacht aan kwetsbare minderheden in de media.


  • Informatie is een basisbehoefte. Zorg voor internet aan een goedkoper tarief voor zij die het anders niet kunnen betalen.


  • Zet in op meer mediawijsheid voor jong en oud.


  • Fake news is een groot probleem dat moet bestreden worden door het stimuleren van kwaliteitsjournalistiek en het verhogen van mediawijsheid bij de nieuwsconsument.

Meer info op de website van het Burgerkabinet.


Een verdere samenvatting van het opzet, cijfers en enkele opmerkelijke ideeën staan gebundeld op de blog van de minister.