8. Organisatie
Foto © David Barbe
In 2025 vierden we de tiende verjaardag van het Departement Cultuur, Jeugd en Media, meteen ook het moment om onze missie en visies te vernieuwen. Kunst veroverde de werkvloer met werken uit de Collectie Vlaamse Gemeenschap en interventies via Kunst in Opdracht. En de Ultimas werden voor de laatste keer onder hun huidige vorm uitgereikt.
8.1 Ultimas 2024 zetten cultureel talent in de schijnwerpers
8.2 Kunst krijgt een plek op de werkvloer
8.3 Vijf intrigerende ontmoetingen tussen kunst en architectuur in het Belpairegebouw
8.4 Nieuwe missie en visies bepalen de koers voor cultuur, jeugd en media
8.5 Tien jaar Departement Cultuur, Jeugd en Media: een verhaal van groei en verbinding
8.1 Ultimas 2024 zetten cultureel talent in de schijnwerpers
Op 22 mei 2025 werden de Ultimas 2024 uitgereikt tijdens een feestelijke show in eventhal Den Oven in Boom. Deze Vlaamse cultuurprijzen erkennen verdienstelijke prestaties in de socio-culturele sector. Marijke Pinoy ontving de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste. Het Museum van Deinze en de Leiestreek (mudel) ging naar huis met de Ultima Publieksprijs. Ook de andere elf laureaten kregen een passend eerbetoon.
Laureaten in de spotlights
Alle winnaars ontvingen een Ultimabeeldje – voor deze editie ontworpen door PLEK35, een dagcentrum voor mensen met een verstandelijke beperking – en een geldprijs van 10.000 euro. De winnaar van de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste kreeg 20.000 euro als beloning voor een succesvolle carrière.
Nieuw in 2025 was dat de meeste laureaten op voorhand al via sociale media bekendgemaakt werden door een bekende Vlaming of influencer. Zo bereikten de Ultimas een breder publiek en kregen de laureaten hun eigen moment in de schijnwerpers, wat mooie beelden opleverde.
Ultima Algemene Culture Verdienste: Marijke Pinoy
Marijke Pinoy, actrice, theatermaker, regisseur en docent, ontving de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste 2024 voor haar indrukwekkende bijdrage aan de kunsten. De vakjury prees Marijke
- als een grensverleggende kunstenaar die genres, generaties en disciplines verbindt;
- als een van de boeiendste figuren in het Vlaamse cultuurveld: ze inspireert, bouwt bruggen en geeft kunst een diepere betekenis;
- als toonbeeld van volharding en passie, en inspiratiebron voor nieuwe generaties kunstenaars.
Ultima Publieksprijs: Emile Claus. Prins van het luminisme
De tentoonstelling Emile Claus. Prins van het luminisme in het mudel won de Ultima Publieksprijs 2024. Ze bracht een indrukwekkend overzicht van het werk van Emile Claus, 100 jaar na zijn overlijden en 175 jaar na zijn geboorte. Met meer dan 120.000 bezoekers was de tentoonstelling een groot succes.
In de finale stemronde liet de tentoonstelling Bart Peeters Deluxe 2024 (in de Lotto Arena) en Tien Om Te Zien, De Musical (Studio 100) achter zich. Zij eindigden respectievelijk op de tweede en derde plaats.
Maak kennis met de dertien laureaten
Algemene Culturele Verdienste Marijke Pinoy
Amateurkunsten Villa Voortman
Architectuur en Toegepaste Kunsten Unfold
Beeldende Kunst Pélagie Gbaguidi
Circus Lieke De Vry
Digitale Kunst iMAL
Film en Visuele Media Tim Mielants
Letteren Gaea Schoeters
Muziek Martijn Dendievel
Podiumkunsten Jan Steen
Roerend en immaterieel Erfgoed Centrum Agrarische Geschiedenis (CAG) met 'Water & Land'
Sociaal-cultureel Volwassenenwerk Kif Kif
Publieksprijs Museum van Deinze en de Leiestreek (mudel)
Meer info over de Ultimas 2024, evenals de winnaars van vorige edities, vind je op ultimas.be
Foto © Sanne De Block
8.2 Kunst krijgt een plek op de werkvloer
In 2025 werkte het Departement Cultuur, Jeugd en Media samen met Het Facilitair Bedrijf om kunstwerken uit de Collectie Vlaamse Gemeenschap een plek te geven in Vlaamse overheidsgebouwen. Zo brengen we de collectie tot leven, op de werkvloer én voor bezoekers. Want kunst inspireert, verbindt en nodigt uit tot dialoog.
Het departement beheert de Collectie Vlaamse Gemeenschap. Door kunstwerken in bewaring te geven aan publieke partners, zoals musea, lokale besturen en universiteiten, maken we de collectie zichtbaar en toegankelijk. Ook medewerkers van de Vlaamse overheid genieten zo dagelijks van kunst op hun werkplek.
Project Kunstintegratie
Bij renovaties in het Hendrik Consciencegebouw en het Herman Teirlinckgebouw vroegen de projectleiders en interieurarchitecten aan het departement of ze kunst uit de Collectie Vlaamse Gemeenschap konden integreren in hun ontwerpen. Samen selecteerden we passende kunstwerken, met aandacht voor
- esthetische kwaliteit;
- vorm en materiaal;
- kleur en samenhang met het interieur.
In het depot kregen de werken een grondige controle. Waar nodig volgden nog kleine ingrepen. Daarna verhuisden ze naar de vernieuwde kantoren. Schilderijen, grafische werken, sculpturen en textiel zorgen daar nu voor een frisse blik op onze collectie.
Meer vraag naar kunst op kantoor
De kunstintegratieprojecten bleven niet onopgemerkt. In 2025 ontvingen we ook aanvragen van andere Vlaamse administratieve centra:
- Het Marie-Elisabeth Belpairegebouw in Brussel kreeg kunstwerken voor de polyvalente ruimte en VIP-vergaderzaal.
- De beheerders van het Virginie Lovelinggebouw in Gent en het Dirk Boutsgebouw in Leuven kozen in het depot extra werken uit.
In 2026 zetten we de samenwerking met het Facilitair Bedrijf verder. Want onze rijke en diverse collectie leeft pas echt wanneer mensen haar elke dag kunnen bewonderen.
Foto © Danica O. Kus
8.3 Vijf intrigerende ontmoetingen tussen kunst en architectuur in het Belpairegebouw
Kunst als deel van de werkomgeving? Het Marie-Elisabeth Belpairegebouw vormt daarvoor het ideale canvas. In oktober 2025 werden vijf nieuwe werken ingehuldigd die via een kunstopdracht tot stand zijn gekomen. Met hun kunstinterventies voegden kunstenaars Ana Torfs, Sammy Baloji, Tatjana Gerhard, Valérie Mannaerts en Laure Prouvost elk een bijzondere artistieke laag toe aan het nieuwe kantoorgebouw.
Kunst in Opdracht: beleid zichtbaar in het gebouw
Sommige werken springen meteen in het oog, zoals de gordijnen in het restaurant. Andere ontdek je pas na verloop van tijd. Sinds oktober verwelkomt een sculptuur bezoekers aan de ingang.
De vijf nieuwe kunstwerken kwamen tot stand via het decreet Kunst in Opdracht. Dat brengt opdrachtgevers en kunstenaars samen. Elke realisatie is een interactie tussen de maatschappelijke functie van een opdrachtgever en de verbeelding van een kunstenaar, wat spannende en intrigerende kruisbestuivingen oplevert.
Vijf kunstenaars, één gebouw, vele betekenissen
Ana Torfs © Michael De Lausnay
Ana Torfs – PUH-POH-WEE
Torfs creëerde vijftien kleine bronzen sculpturen voor de inkomruimtes op het gelijkvloers en de eerste verdieping. Ze zijn een eerbetoon aan de oorspronkelijke bewoners van de Amerika’s en een hommage aan de gewone oesterzwam. Oesterzwammen kunnen vervuilde bodems saneren, plastics afbreken en huizen isoleren. De titel “PUH-POH-WEE” verwijst naar emancipatie en groei.
Ana Torfs © Michael De Lausnay
Valérie Mannaerts - Private Architecture (R.M.)
Twee sculpturen combineren vegetale vormen met patronen die het werkuniform symboliseren. Het kunstwerk benadrukt ambacht en handwerk met vooral zachte materialen zoals textiel. De sculpturen zijn te bewonderen aan de twee koffiehoeken op de derde verdieping.
Valérie Mannaerts © Michael De Lausnay
Tatjana Gerhard – Versunkene Gärten
Twee grote gordijnen verdelen de ruimte van het restaurant en maken ze intiemer en warmer. Op de gordijnen staan abstracte, raadselachtige vormen die uit een plantenwereld lijken te komen. Het naaiwerk werd uitgevoerd door vrouwelijke asielzoekers in Brussel.
Tatjana Gerhard © Michael De Lausnay
Laure Prouvost – Our Many Tentacularm, Tentacular Love, We Will Hold Eachover, Holding One Another
Buiten aan de ingang nodigt een bronzen sculptuur van dansende octopusarmen die overgaan in menselijke handen, uit tot interactie met werknemers en bezoekers: zie jezelf als vogel of octopus. De installatie roept verbeelding, empathie en verbondenheid op en symboliseert veranderlijkheid en een gedeelde toekomst.
Laure Prouvist © Danica O. Kus
Sammy Baloji – Zonder titel
Het textielwerk aan de koffiehoek zuid op de vijfde verdieping creëert intimiteit en roept op tot reflectie over ons koloniale verleden. Het werk bevat patronen die gebaseerd zijn op het Kongo Textiel. De ophangstructuur bestaat uit elementen die verwijzen naar Style Congo, een art nouveau architectuurstroming uit de koloniale periode.
Sammy Baloji © Michael De Lausnay
Met deze kunstwerken werd het Belpairegebouw meer dan een werkomgeving. Het werd ook een plek voor dialoog en kruisbestuiving tussen kunst en architectuur. Benieuwd? Ga ze gerust ontdekken als je er bent voor een opleiding of vergadering.
Sammy Baloji © Michael De Lausnay
8.4 Nieuwe missie en visies bepalen de koers voor cultuur, jeugd en media
In 2025 hernieuwde het Departement Cultuur, Jeugd en Media zijn missie en visies. Het doel was duidelijk: een beknopte, duidelijke en herkenbare leidraad die uitlegt wie we zijn, wat we doen en waarom. Met één gezamenlijke missie en drie aparte visies beschikt het departement nu over een helder kompas voor het cultuur-, jeugd- en mediabeleid.
Een breed gedragen traject
De vernieuwing van de missie en visies kwam tot stand via een breed participatief traject binnen het departement, in verschillende stappen:
- Werkgroepen met collega’s uit verschillende teams werkten de eerste ontwerpteksten uit.
- Interactieve webinars boden alle medewerkers de kans om in dialoog te gaan, mee na te denken en suggesties te doen.
- Na verwerking van de input keurde het management het eindresultaat goed.
Door deze inclusieve aanpak konden we de interne expertise in cultuur, jeugd en media doelgericht inzetten en bouwden we stap voor stap aan een gedragen en herkenbaar kompas voor de toekomst.
Eén missie, drie visies
Het departement koos voor één gezamenlijke missie en drie aparte visies voor cultuur, jeugd en media. Zo krijgt elk domein voldoende zichtbaarheid, met een verhaal dat past bij de eigen beleidscontext én aansluit bij de eigenheid van de sector.
Missie
Cultuur, jeugd en media bewegen de samenleving. Met een hart voor deze sectoren geven we richting aan het beleid voor een creatief, verbonden en inclusief Vlaanderen.
Visie Cultuur
We versterken culturele spelers om hun ambities te realiseren en dragen zorg voor cultuur van gisteren, vandaag en morgen. We stimuleren een divers cultuurlandschap in Vlaanderen, dat ook internationaal weerklank vindt. Cultuur verwondert en verbindt en daar heeft iedereen recht op.
Visie Jeugd
We bouwen aan een wereld waarin kinderen en jongeren alle ruimte krijgen om jong te zijn. We maken inclusief beleid met kinderrechten als basis en garanderen kwaliteitsvol jeugdwerk voor elk kind en elke jongere. Hun stem klinkt door in alles wat we doen.
Visie Media
We stimuleren een divers, onafhankelijk en toekomstbestendig media-ecosysteem dat uitblinkt in een dynamische internationale context. We bevorderen actief, creatief, kritisch en bewust mediagebruik bij iedereen.
Visie Cultuur
We versterken culturele spelers om hun ambities te realiseren en dragen zorg voor cultuur van gisteren, vandaag en morgen. We stimuleren een divers cultuurlandschap in Vlaanderen, dat ook internationaal weerklank vindt. Cultuur verwondert en verbindt en daar heeft iedereen recht op.
Visie Jeugd
We bouwen aan een wereld waarin kinderen en jongeren alle ruimte krijgen om jong te zijn. We maken inclusief beleid met kinderrechten als basis en garanderen kwaliteitsvol jeugdwerk voor elk kind en elke jongere. Hun stem klinkt door in alles wat we doen.
Visie Media
We stimuleren een divers, onafhankelijk en toekomstbestendig media-ecosysteem dat uitblinkt in een dynamische internationale context. We bevorderen actief, creatief, kritisch en bewust mediagebruik bij iedereen.
Middelheimmuseum - Foto © Tom Cornille
8.5 Tien jaar Departement Cultuur, Jeugd en Media: een verhaal van groei en verbinding
Op 1 april 2025 vierde het Departement Cultuur, Jeugd en Media zijn tiende verjaardag. Wat begon als een fusie van verschillende agentschappen, groeide uit tot een dynamisch departement dat richting geeft aan het cultuur-, jeugd- en medialandschap in Vlaanderen. Een terugblik op een decennium vol verandering, samenwerking en innovatie.
Van fusie tot stevig departement
Het departement ontstond op 1 april 2015 uit een hervorming binnen de Vlaamse overheid. De fusie moest zorgen voor minder versnippering en meer slagkracht.
Enkele belangrijke mijlpalen:
- 2006 – Oprichting van het Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media.
- 2013 – Beslissing van de Vlaamse Regering (17 juli) om het aantal entiteiten te verminderen. De agentschappen bevoegd voor onze beleidsdomeinen gaan op in het departement. Sport Vlaanderen wordt een apart agentschap.
- 2015 – De fusie is een feit. 1 april is de officiële start van het departement zoals we het nu kennen.
- 2016 – Integratie van de SARC (Strategische Adviesraad voor het beleidsdomein Cultuur, Jeugd, Sport en Media in het departement).
- 2018 – Inkanteling van de provinciale bevoegdheden en brede reorganisatie (met centralisatie van boekhouding en personeelszaken). Het KMSKA wordt verzelfstandigd en het Kasteel van Gaasbeek wordt een dienst met afzonderlijk beheer van DCJM. De Uitleendienst Kampeermateriaal (ULDK) wordt dan weer geïntegreerd.
- 2025 – Het departement viert zijn tienjarig bestaan met een inspirerende namiddag voor gepensioneerde collega’s en een fuif voor de medewerkers.
Een decennium van groei
Ook organisatorisch veranderde er veel: een verhuis naar het moderne Belpairegebouw, de introductie van hybride werken en een wijzigend personeelsbestand.
Inhoudelijk leverde de fusie efficiëntiewinsten en een sterkere beleidsvoorbereiding op. Nieuwe diensten en samenwerkingen ontstonden, met aandacht voor innovatie en klantgerichte communicatie.
Op tien jaar tijd groeide het departement uit tot een ’ministerie van verwondering en verbondenheid’, waar alle medewerkers samen bouwen aan een creatief, inclusief en verbonden Vlaanderen.
Klaar voor de toekomst
Tien jaar Departement Cultuur, Jeugd en Media is een verhaal van verbinding, verandering en vooruitgang, waar we trots op terugkijken. Tegelijk werpen we ook een blik op de toekomst.
Met een duidelijke missie en toekomstgerichte visies positioneert het departement zich als een gids voor het cultuur-, jeugd- en mediabeleid. In dialoog met de sectoren denken we na over toekomstig beleid voor Vlaanderen en spelen we in op maatschappelijke uitdagingen. De focus ligt op samenwerken, exploreren en reflecteren.
