Vlaams-Brabant
Duurzame en toegankelijke herinrichting van de site
STUK Kunstencentrum vzw Naamsestraat 96, 3000 Leuven
Locatie en werking
STUK Kunstencentrum vzw werd opgericht in 1977. Het is een huis voor dans, beeld en geluid, en hybride kunstvormen. Creatie en presentatie van artistiek werk staan centraal, in een inspirerende omgeving in een dynamische universiteitsstad.
STUK wil kunst verbinden met onderwijs, wetenschap, jeugdwerk en vorming.
Meer info vind je op: www.stuk.be
Investeringen: subsidies en werken
In 2002 verhuisde STUK naar het gebouw tussen de Naamsestraat en de Schapenstraat, waar vroeger de faculteit Chemie van de KU Leuven was gevestigd. Het gebouw werd toen grondig gerenoveerd en uitgebreid met een nieuwbouw.
Ongeveer vijftien jaar later drong een nieuwe ingrijpende renovatie zich op. Die was nodig om de veiligheid, energiezuinigheid, toegankelijkheid en publieksbeleving te verbeteren. Zo kreeg het gebouw een nieuwe brandcentrale en noodverlichting en werden maatregelen genomen om de stabiliteit te versterken.
Daarnaast investeerde STUK in een betere buitenschil, vloerisolatie, LED-verlichting en een geïntegreerd gebouwbeheersysteem om het energieverbruik te verlagen. Ook de toegankelijkheid werd aangepakt met aanpassingen aan de toegangszones en een renovatie van het sanitair. Tot slot werden de theatertechnische installaties en enkele tribunes vernieuwd om bezoekers een betere ervaring te bieden.
Tussen 2015 en 2022 ontving STUK verschillende investeringssubsidies, goed voor een totaal van ongeveer 3,3 miljoen euro. KU Leuven, en Stad Leuven zorgden voor cofinanciering.
De werken werden grotendeels afgerond in 2025.
Waarom inspirerend
Het STUK-gebouw ligt tussen de Naamsestraat en de Schapenstraat. Tussen beide straten is er een groot hoogteverschil. Bovendien is een belangrijk deel van het gebouw historisch. Dat zorgde voor uitdagingen op het vlak van integrale toegankelijkheid.
Tijdens de tweede grote renovatie werden daarom heel wat drempels weggewerkt en toegankelijkheidsproblemen aangepakt.
Contact
Margaux Janssens, zakelijke leiding margaux.janssens@stuk.be 0472 85 01 23
Ontwerper
Neutelings Riedijk Architects
Uitvoering Kunst in Opdracht: Frederic Geurts
Fotograaf
Stijn Bollaert
Energetische renovatie van een cultuurcentrum
CC De Kruisboog Sint-Jorisplein 20, 3300 Tienen
Locatie en werking
CC De Kruisboog is het cultuurcentrum van de stad Tienen. Het centrum organiseert in de verschillende zalen theater-, comedy- en muziekvoorstellingen. Ook externe organisaties en personen kunnen de zalen huren voor uiteenlopende activiteiten.
Investeringen: subsidies en werken
Isolatie en warmte
Met het eerste subsidiedossier voerde CC De Kruisboog tussen 2019 en 2020 verschillende energiebesparende werken uit:
- isolatie van de dakvloer van de theaterzaal;
- aanleg van een nieuw dak boven de artiestenloges;
- vernieuwing en isolatie van de stookplaats;
- vervanging en isolatie van de luchtgroepen;
- vervanging van de oude collectorpompen door energiezuinige pompen;
- koppeling van de installatie aan een gebouwbeheersysteem en een weersafhankelijke regeling.
De investeringssubsidie bedroeg 500.000 euro. Dat was 60% van de totale kostprijs van het project.
Verlichting
Met het tweede dossier verving CC De Kruisboog de bestaande theaterverlichting door energiezuinige LED-verlichting. Een energiescan toonde aan dat de omschakeling naar LED in de drie zalen een jaarlijkse besparing van ongeveer 45.000 kWh mogelijke maakte. Dat kwam neer op een daling van het elektriciteitsverbruik met circa 60%.
Na de installatie van de nieuwe verlichting stelde het cultuurcentrum een beheersplan voor energiegebruik op. Het centrum deelt zijn ervaringen met andere cultuurcentra en gebouwbeheerders.
Deze investeringssubsidie bedroeg 402.000 euro. Dat was 60% van de totale kostprijs van het project.
Waarom inspirerend
Door de theaterzaal energiezuiniger te maken en over te schakelen naar LED-verlichting in de drie zalen toont het cultuurcentrum aan dat ook oudere infrastructuur duurzaam kan zijn.
De investering is aanzienlijk, maar levert op verschillende vlakken winst op. Het cultuurcentrum verbruikt minder energie en betaalt daardoor minder voor elektriciteit. Ook de impact op het klimaat daalt door een lager energieverbruik.
Contact
Elke Wynants elke.wynants@tienen.be 016 24 76 00 of 0472 66 46 97
Studie in eigen beheer door Technische Dienst Tienen
Fotograaf
Stijn Bollaert
Energiezuiniger maken van de culturele site
Openbaar Entrepot voor de Kunsten Vaartkom 4, 3000 Leuven
Locatie en werking
In 2011 opende het Openbaar Entrepot voor de Kunsten (OPEK) zijn deuren in het voormalige Entrepotgebouw in Leuven. Negen professionele organisaties uit de cultuur- en jeugdsector delen er werkruimte: Wisper, Het Nieuwstedelijk, fABULEUS, de FactorY, Trill, De Garage, BAMM, Kunst in Huis, Copper&Light en cultuurcafé Entrepot.
Door ruimtes en materialen te delen, willen de organisaties de kosten beperken en hun ecologische voetafdruk verkleinen. TPAKT vzw, een samenwerkingsverband van kunstorganisaties, staat in voor de infrastructuur en trad op als bouwheer bij de verbouwingen.
Investeringen: subsidies en werken
Om het gebouw van OPEK energiezuiniger te maken, kende de Vlaamse overheid twee investeringssubsidies toe:
107.456 euro (2017) voor de volgende ingrepen:
- plaatsing van superisolerend glas in alle ruimtes;
- vernieuwing van de stookplaats;
- koppeling van het boekingssysteem voor de ruimtes aan de verwarmingsketels van die ruimtes;
Totale kostenraming: 232.445 euro, de rest werd gefinancierd door TPAKT. 1 miljoen euro (2018) voor verdere aanpassingen rond energiezuinigheid, brandveiligheid en toegankelijkheid. Totale kostenraming: 1.669.000 euro, de rest werd gefinancierd door TPAKT.
Waarom inspirerend
OPEK is een bruisende en dynamische culturele plek met theaterzalen, kunstateliers, werk- en repetitieruimtes en een publiek café, waardoor kunstenaars en publiek elkaar makkelijk kunnen ontmoeten. OPEK focust op het delen van ruimtes en gedeeld eigenaarschap en ademt daardoor een no-nonsense doe-het-zelfsfeer uit.
De stapsgewijze renovatie maakte het gebouw conform aan de moderne normen rond energiezuinigheid, brandveiligheid en toegankelijkheid, zonder afbreuk te doen aan de erfgoedwaarde. Dankzij een nieuw onthaalloket en duidelijke signalisatie vinden bezoekers vlotter hun weg en hebben de organisaties een duidelijkere plek gekregen.
Contact
Stijn Devillé – directeur Het nieuwstedelijk Stijn.deville@nieuwstedelijk.be 0496 77 87 45
Ontwerp
Ontwerp: oorspronkelijk gebouwd door architect Victor Broos – verbouwing door Architectenbureau T’Jonck-Nilis
Fotograaf
Stijn Bollaert