LIMBURG

Een duurzaam en toegankelijk museum over de bevrijding na WO II
Liberation Garden Koningin Louisa Marialaan 2, Leopoldsburg
Locatie en werking
Leopoldsburg is van oorsprong een garnizoensstad. Sinds 1835 werden er honderdduizenden jongens klaargestoomd voor het leger. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vanuit Leopoldsburg de legendarische operatie Market Garden gelanceerd. Die gewaagde veldslag moest het geallieerd offensief weer op gang trekken en de oorlog versneld beëindigen.
Met het project Liberation Garden wou het gemeentebestuur van Leopoldsburg een blijvende plek creëren om de bevrijding en operatie Market Garden te herdenken.


Investeringen: subsidies en werken
Het project kwam tot stand op de voormalige militaire site, bij het Paviljoen van de Commandant van de Genie uit 1867, beter bekend als het Chinees Paviljoen. In dat historische gebouw werden het bezoekersonthaal en de museumshop ondergebracht. Voor het belevingsmuseum werd een nieuwbouw opgetrokken, deels ondergronds. Zo verwijst het gebouw naar de vele bunkers uit de Tweede Wereldoorlog in de regio. De tuin werd ingericht als herdenkingstuin voor de burgers en soldaten die vochten voor onze democratie.
De investeringssubsidies van het Departement Cultuur, Jeugd en Media werden vooral gebruikt om de duurzaamheid van het historische Chinees Paviljoen te verbeteren en om de hele site toegankelijker te maken. De volledige projectkost werd bij de aanvraag geraamd op ongeveer 3 miljoen euro, inclusief btw. Het subsidieerbare deel van de werken bedroeg 684.229 euro, inclusief btw. Op basis van die raming ontving de gemeente Leopoldsburg in 2018 een investeringssubsidie van 500.000 euro.
De gemeente financierde het project samen met Limburg Sterk Merk (LSM), Interreg (Terra Mosana), de Nationale Loterij, Toerisme Vlaanderen, Provincie Limburg en Klimaatprojecten.
De werken werden opgeleverd in 2024. Meer info vind je op: liberationgarden.be.



Waarom inspirerend
Liberation Garden blinkt uit in integrale toegankelijkheid. De site biedt doordachte en esthetische oplossingen, zoals de toegangshelling naar het historische Chinees Paviljoen, waardoor erfgoed voor iedereen beleefbaar wordt.



Contact
Kristof Borremans, strategisch directeur Liberation Garden kristof.borremans@leopoldsburg.be 0476 62 23 55
Ontwerp
ADEMARCHITECTEN BVBA
Fotograaf
Stijn Bollaert

Een nieuw jeugdverblijf in het Nationaal Park Hoge Kempen
Jeugdverblijf De Kalei Lieve Moenssenslaan 1, 3650 Dilsen-Stokkem
Locatie en werking
De Kalei is een jeugdverblijfcentrum in het Nationaal Park Hoge Kempen, in de provincie Limburg. Het is een van de vijf jeugdverblijfcentra van Chirojeugd Vlaanderen.
Elk jaar ontvangt De Kalei jeugdwerkorganisaties, jongerengroepen en scholen uit de verschillende Vlaamse provincies, zowel in de weekends en vakantieperiodes als tijdens de midweken. Net geen 15% van de jongerengroepen komen uit het buitenland of Wallonië. Ze komen op weekend, kamp of meerdaagse vorming. Daarnaast vinden in het jeugdverblijfcentrum ook regionale en nationale leiderscursussen van de Chiro plaats.
Meer info vind je op: www.chirohuizen.be/huis/de-kalei



Investeringen: subsidies en werken
Binnen het masterplan voor De Kalei werd gekozen voor een nieuwbouw met 76 bedden. Die vervangt het oudste gebouw uit 1964, dat niet meer voldeed aan de hedendaagse normen. De nieuwbouw bestaat uit drie gebouwen die met elkaar verbonden zijn via een overdekt en toegankelijk middenplein.
Bij de aanvraag bedroeg de totale raming van het project 2.328.000 euro. In 2018 kreeg Chirojeugd Limburg vzw daarvoor een investeringssubsidie van 1.400.000 euro (60%). Chirojeugd vzw stond in voor de cofinanciering.
De werken werden voltooid in 2023.



Waarom inspirerend
Het gebouw is ontworpen in nauwe relatie met de omgeving. Er is sterk ingezet op de integrale toegankelijkheid van het gebouw en het middenplein.



Contact
Marc Martens, huisverantwoordelijke De Kalei marc.martens@chirohuizen.be 089 75 52 38
Ontwerp
Contour Architecten bvba
Fotograaf
Stijn Bollaert

Nieuwbouw op de oude mijnsite
C-mine C-mine 10, 3600 Genk
Locatie en werking
C-mine begon als een gezamenlijk project van de Stad Genk en FLACC. Later sloot ook CIAP zich aan. In 2021 fuseerden FLACC en CIAP tot vzw Jester, die nu instaat voor de culturele werking op C-mine. De vzw maakte van de site een ontmoetingsplek waar beeldende kunst wordt ontwikkeld en gepresenteerd.
De nieuwbouw op C-mine is onderdeel van de reconversie van de vroegere koolmijnsite van Winterslag.



Investeringen: subsidies en werken
Voor de realisatie van de nieuwbouw kende de Vlaamse overheid verschillende investeringssubsidies toe:
- 500.000 euro voor FLACC (2016) voor een kunstenwerkplaats voor beeldende kunstenaars, goed voor 45,45% van de totale kostenraming van 1,1 miljoen euro. De stad Genk en FLACC financierden elk de helft van het resterende bedrag.
- 1 miljoen euro (2018) en 422.000 euro (2021) voor de stad Genk: uitbreiding van de oorspronkelijke plannen om ook CIAP een plek te geven in de nieuwbouw.
De Vlaamse overheid subsidieerde zo 47% van de totale kostprijs. De stad Genk financierde 1,6 miljoen euro en FLACC en CIAP investeerden elk 300.000 euro. De werken werden opgeleverd in 2024.


Waarom inspirerend
De nieuwe infrastructuur biedt ruimte voor creatie, presentatie en ontmoeting:
- een presentatiehal voor beeldende kunst, zowel uit het C-mine Atelier als van externe kunstenaars;
- een werkplaats waar beeldende kunstenaars hun talenten en skills kunnen ontwikkelen en projecten kunnen realiseren;
- kunstenaarsresidenties, die niet alleen de eigen residenten van FLACC en CIAP verwelkomen, maar ook die van andere kunstpartners in de regio;
- een openbare tuin en vergader- of ontmoetingsruimte, die de verbinding tussen C-mine en de lokale gemeenschap moeten versterken.






Contact
Gert Stels – medewerker cultuurbeleid stad Genk gert.sels@genk.be 089 65 38 13
Ontwerp
Ontwerp: 51N4E
Fotograaf
Stijn Bollaert

Renovatie en herbestemming van het oude mijngebouw
CC Muze Marktplein 3, 3550 Heusden-Zolder
Locatie en werking
CC MUZE is het cultuurcentrum van de gemeente Heusden-Zolder. Het programmeert podiumproducties (theater, muziek, humor), beeldende kunst, film en kunsteducatie en zoekt naar kruisbestuivingen tussen verschillende disciplines. Naast de eigen programmatie verhuurt het centrum zijn infrastructuur aan socio-culturele organisaties.
Het oorspronkelijke gebouw uit 1974 was niet langer geschikt voor een culturele werking. Daarom koos de gemeente Heusden-Zolder voor een nieuwe locatie: het voormalige ophaalmachinegebouw van de oude steenkoolmijn van Zolder.


Investeringen: subsidies en werken
De oude industriële site onderging een grondige renovatie en herinrichting, waarvoor de Vlaamse overheid drie investeringssubsidies toekende in 2017.
- 750.000 euro voor nieuwe theatertrekken In de schouwburg en balzaal werden nieuwe geautomatiseerde theatertrekken geplaatst. De trekken uit de oude schouwburg werden gerecupereerd en duurzaam hergebruikt in een nieuwe kleinere zaal.
- 250.000 euro voor integrale toegankelijkheid Op advies van Inter werd het gebouw volledig toegankelijk gemaakt: > schouwburg: ringleiding, verrijdbare rolstoelplaatsen, plateaulift bij het podium; > ontvangstbalie: onderrijdbaar tablet en ringleiding; > overige aanpassingen: elke verdieping bereikbaar met een lift, automatisatie van bepaalde deuren, aangepast sanitair en betere signalisatie.
- 260.000 euro voor energiezuinigheid Om de energiekosten te verlagen, werden de volgende werken uitgevoerd: > isolatie van vloeren, daken en buitenmuren; > energiezuinige verlichting en slimme regelsystemen voor verwarming.
Agentschap Onroerend Erfgoed voorzag een cofinanciering van 493.639 euro.
De renovatiewerken werden in 2019 afgerond.



Waarom inspirerend
CC MUZE bewijst dat een oude industriële site perfect kan transformeren tot een ontmoetingsplek met verschillende culturele functies. Voor deze herbestemming waren belangrijke ingrepen nodig. Dit project is erin geslaagd om de nodige vernieuwingen door te voeren zonder afbreuk te doen aan het historische karakter van het gebouw.





Contact
Lies Cuyx – expert Cultuur CC MUZE lies.cuyx@muze.be 011 80 83 56
Ontwerp
Ontwerp: TV AAQ (ARAT & Q-BUS)
Fotograaf
Stijn Bollaert



